StartUp Nedir ?

StartUp , büyüme ve gelişme özelliklerini taşıyan projelere ve yeni girişimlere verilen isimdir. Türkçe’ye “yeni girişim” olarak çevrilebilir.

StartUp Hukuku’nun  temelinde  Şirketler Hukuku, Fikri Mülkiyet Hukuku, Yatırım Hukuku ve Bilişim Hukuku bulunmaktadır.

Bunların yanında girişimlerin yer aldığı alanlarla ilgili olan kurallara da bağlı bir hukuktur. Her alanda girişim yapılabileceği için StartUp Hukuku’nun alanı çok genişleyebilir. E-ticaret Hukuku, İş Hukuku, Vergi Hukuku alanları  StartUp Hukuku ile ilişkilendirilebilir.

Günümüzde yapay zeka ve hukuk, blockchain, e-spor alanları StartUp Hukuku içerisinde yer alıyor.

 

 

StartUp Hukuku’nda ‘Fikir’

StartUp Hukuku’nda en önemli noktalardan biri fikirdir.

Fikir, düşünceyi ortaya koyan kişi için değerlidir. Fikir sahipleri daha çok fikirlerini koruma yoluna gidiyor. Fakat aşırı korumacılık ve koruma hissiyle fikrin detaylarının yatırımcılara sunulmaması projenin gelişimini engelliyor. Fikirlerini yatırımcılara açıklayarak geri dönüt alanlar girişimlerinde daha başarılı olmaktadır.

 

Fikirler Nasıl Korunur ?

  1. Marka

Bir ticari malı, herhangi bir nesneyi tanıtmaya, benzerinden ayırmaya yarayan özel ad veya işarettir.

Marka tescili zorunlu değildir.  Ancak tüketiciler markaya bakarak alım yaptığı için marka tescili önem kazanmaktadır.

 

 

  1. Patent

Buluş belgesi anlamına gelmektedir. Kanuni sınırlar içerisinde buluşun korunmasıdır. Patent, patent sahibine buluş üzerinde tekel hakkı verir. Kanunda buluşun ne olduğu açıkça belirlenmemiştir. Ancak yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik üç kriter olarak görülmektedir.

Yazılım Patentlenir mi ?

Sınai Mülkiyet Kanunu m.82/2.c yazılımların patentlenemeyeceğini belirtmektedir. Fakat yazılım ve donanım bir bütün oluşturduğunda patent alınabilir. Günümüzde daha çok bu yol tercih edilmektedir. Yazılım tek başına telif ile korunabilir.

 

  1. Telif

Bir fikir veya sanat eserini yaratan kişinin, bu eserden doğan haklarının hepsine telif denir.

Telifin sembolü ‘copyright’ kelimesinin baş harfinden gelmektedir. Sembol kullanılmasa dahi fikir ve ürün kendiliğinden telif hakkına sahiptir. Sinema ve müzik eserleri ile bilgisayar oyunları zorunlu olarak tescil edilmelidir. Bunların dışında kalan alanlarda tescil zorunlu değildir.

İlim ve edebiyat eserleri, musiki eserleri, güzel sanat eserleri, sinema eserleri, işlenme  ve derlemeler telif hakkı ile korunabilir.

Telif hakları belirli sürelere sahiptir. Bu süre her ülkede farklılık göstermektedir. Ülkemizde eser sahibi hayattayken ve ölümünden sonra yetmiş yıl devam eder.

 

  1. Faydalı Model

Daha önce açıklanmamış sanayiye uygulanabilen yeni bir ürünün veya var olan ürün geliştirilerek ortaya çıkarılan yeni ürünün sahiplerine on yıl boyunca tekel hakkı sağlayan sistemdir. Buradaki koruma, patent korumasıyla aynıdır. Ama faydalı model belgesi daha hızlı ve ucuz alınabilir.

 

  1. Know – How

Bir alana yeni giren şirketin, alandaki deneyimli şirketten işin püf noktaları hakkında sözleşme ile bilgi satın almasıdır.

Know – How Sanayi Devrimi’nden sonra Anglo – Amerikan Hukuk çevresinde ortaya çıkmıştır. Sanayi Devrimi ile ekonomik alanlar karmaşıklaşmış başarılı olmak isteyen şirketler diğer şirketlerin deneyimlerine ihtiyaç duymaya başlamışlardır.

Rekabet Kurulu tarafından çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne göre Know – How’ın anlaşma konusu malların veya hizmetlerin kullanılması satın veya yeniden satımı bakımından alım için vazgeçilmez bilgiler içermesi gerekir.

 

       StartUp ile İlgili Sözleşmeler

  1. Kullanıcı Sözleşmeleri

Sitelere girerken onaylanan sözleşmelerdir. İnternet sitelerinin ve uygulamaların kuralları buralarda belirtilmiştir. Sorun yaşanması durumunda bu sözleşmelere başvurulur. Bu sözleşmelerde kullanıcı bilgilerinin ve kişisel verilerin nasıl saklanacağı anlatılır. Sözleşme düzenleme  ve sözleşme analizi bu etapta çok büyük önem taşınıyor.

  1. Kişisel Veri Korunması

Kişisel veri, kişilerle ilgili her türlü veridir.  Kanun kişilerin bilgilerinin ne için kullanılacağının paylaşılması zorunluluğu getirmektedir. Veriler ne için kullanılacak kimlerle paylaşılacak bunların hepsi için izin alınması gerekir. Kullanım amacı ortadan kalkınca veriler silinmeli veya kime ait olduğu belli olmayacak şekilde saklanmalıdır. Kişisel veri toplayan girişimler, kişisel veri politikası ve çerez politikası edinmelidir. Bunlar kullanıcılara onaylatılarak gerekli izinler alınmalıdır.

YUNUS EMRE YILMAZ / ANKARA ÜNİ. HUKUK FAKÜLTESİ

 

Kaynakça

http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&kelime=MARKA

https://m.wmaraci.com/nedir/startup

Hacıpaşaoğlu, M.  ve Şencan, O. (2018). Startup Hukuku,14-47. İstanbul: Sola Unitas

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0